Bij Van Dievel Transport (VDT) vielen de jongste twee jaar zowat 65 vermijdbare ongevallen per jaar voor.
Daarvan waren er een veertigtal het gevolg van een manoeuvre. Met andere woorden zowat twee derde van de vermijdbare ongevallen geschieden tijdens het uitvoeren van een manoeuvre op een bedrijfsterrein.

Manoeuvres bij VDT vallen het vaakst voor bij het aanmeren, door hindernissen op het terrein, die de chauffeur niet had gezien en bij het in- en uitrijden van het bedrijfsterrein. Het manoeuvreongeval is eigen aan het soort transport dat Van Dievel Transport levert. Juist daarom is het erg nuttig de chauffeur verder te vervolmaken in het manoeuvreren.

Defensief manoeuvreren

Het is telkens verrassend te horen dat 95% van de ongevallen (op de weg) veroorzaakt worden door een menselijke fout.
Als reactie daarop zijn wetenschappers het rijgedrag gaan bestuderen. Uit dat onderzoek is het begrip 'defensief rijden' voortgekomen. Dat begrip is intussen algemeen gekend. Het betekent zoveel als:

(1) zelf geen fouten maken,
(2) rekening houden met moeilijke rijomstandigheden en
(3) de eventuele fouten van de andere weggebruikers voor zijn.

Hoe rijdt de chauffeur defensief? Algemeen gesteld rijd je defensief als je zelf geen risico's neemt, je tijdig de risico's (die een ander neemt) herkent, je op die signalen tijdig reageert en je dat doet met de juiste rijtechniek.

Een van de moeilijkste rijvaardigheden om te verwerven is voor een vrachtwagenchauffeur nu net het uitvoeren van diverse manoeuvres zoals het achteruitrijden, het omkeren, het parkeren, het aan- en afmeren. Tijdens het manoeuvreren op de weg moet hij daarenboven nog voorrang geven aan de andere regelmatige weggebruikers. Op een bedrijfsterrein zijn er vaak ook duidelijke (interne) verkeersregels en is het er doorgaans ook druk. Manoeuvreren vraagt bijgevolg altijd en in alle omstandigheden een verdubbelde aandacht van de chauffeur.

Techniek van het manoeuvreren

Het manoeuvreren begint steeds bij de beoordeling van de omstandigheden en de voorzichtige aanzet van het manoeuvre.

Kijktechniek

Vooruitzien is een basisregel om ongevallen te vermijden. Dit geldt ook voor manoeuvres. Het betekent dat je als chauffeur voortdurend het 'verkeer' omheen je vrachtwagen moet in het oog houden. Daarvoor heb je je ogen, de resem spiegels, eventueel de camera. Pas als je voortdurend let op wat er rondom je vrachtwagen gebeurt, kun je tijdig inspelen op de wisselende omstandigheden.

Als je rijdt of manoeuvreert, kijk je volgens de AVLR-regel. Die regel betekent:

- A: eerst naar achteren kijken
- L: dan naar links kijken. Denk eraan om hiervoor niet alleen je spiegels te gebruiken, maar ook geregeld over je linkerschouder heen te kijken.
- V: vervolgens kijk je naar voor.
- R: ten slotte kijk je naar rechts.

Het spreekt vanzelf dat een beroepschauffeur de afstelling van zijn spiegels controleert voor hij vertrekt.

Wanneer stap je uit?

Ook al pas je deze kijktechniek goed toe, toch blijven er omstandigheden waarin de dode hoeken je parten spelen. Dan stap je uit en ga je kijken en/of je vraagt de hulp van een begeleider.
Als je over een begeleider beschikt, zorg dan dat je steeds oogcontact hebt met hem hebt. Vergeet niet dat je kijktechniek hier even belangrijk blijft en reken er niet op dat je begeleider alles ziet. Ten slotte ben en blijf jij verantwoordelijk voor je vrachtwagen.

Het achteruitrijden

Het achteruitrijden vraagt de kennis en de kunde van een techniek, die voor een combinatie van trekker-oplegger anders is dan bijvoorbeeld voor een vrachtwagen.
Wat in alle gevallen bij het achteruitrijden geldt, zijn de volgende veiligheidsregels.

- Rij alleen achteruit als het echt moet.
- Stap uit en bekijk vooraf de directe omgeving rond je vrachtwagen.
- Vraag zo nodig assistentie.
- Zet de vier knipperlichten aan en rij traag achteruit.
- Kijk goed links en rechts.
- Hou rekening met de lengte van de oplegger.
- Zet je radio en je CB af.
- Draai je raam open.
- Stap zo nodig nog eens uit voor het herbekijken van het risico.